نقشهای که ابعاد ویرانی سرزمین در عراق، سوریه و ایران را نشان میدهد!
نقشهای که ملاحظه میکنید، پراکنش مکانی چشمههای تولید گرد و خاک را در منطقهی بینالنهرین در سال گذشته نشان میدهد؛ همان طور که آشکار است، برخی از این چشمهها در کشورهایی چون ترکیه، عربستان، کویت، اردن و ایران قرار دارد. امّا اغلب این مراکز ناپایدار در عراق و سوریه مستقر هستند. ابعاد فاجعه هنگامی ملموستر میشود که پراکنش و وسعت این چشمههای تولید گرد و خاک را با نقشه سال ۱۳۶۸ مقایسه کنیم – در یادداشت قبلی – تا دریابیم که چه فاجعهای در کشور همسایهی غربی ما بعد از پایان جنگ تحمیلی ایشان بر علیه ایران رخ داده است!
تو گویی واقعاً دست خدا صدا ندارد و خشم و آه میلیونها ایرانی اینگونه سرذزمین عراق را به گرانیگاه عمدهی تولید گرد و خاک و ریزگرد بدل ساخته است!
با این وجود نباید دست روی دست نهاد و همچنان نظارهگر این فاجعهی کمنظیر محیط زیستی بود؛ چرا که بازخوردهای نامیمون آن، فقط به درون مرزهای عراق محدود نخواهد شد.
به هر حال آنچه که از این پژوهش بدست میآید این است که:
• رسوبات ریزدانه کف دریاچههای محلی واقع در کشور عراق، رسوبات برجای مانده در پیچانرودهای خشک، کفههای رسی- سیلتی و نواحی بیابانی واقع در کشورهای منطقه از جمله، منشاءهای اصلی تولید گرد و غبار و شنهای روان در این منطقه به شمار میآیند.
• کانونهای تولید گرد و خاک در عراق، سوریه، عربستان سعودی، مناطقی از ایران و جنوب ترکیه به ترتیب از کانونهای مهم و تاثیرگذار بر توفانهایی هستند که بر مناطق جنوبی و جنوبغربی ایران تأثیر میگذارند.
مناطق واقع در بین النهرین از مناطق عمده مشارکتکننده در تولید گرد و غبار هستند.
• فعالیت و تاثیرتوفانهای گرد و غبار از اواخر زمستان ۱۳۸۴ ظاهر شده و در سال ۱۳۸۵ تقریبا فروکش کرده و مجددا در سال ۱۳۸۶ شدت یافته است.
• شدت وقوع توفانها و فراوانی آنها در سال ۱۳۸۷ به اوج خود رسیده است (البته نتایج این تحقیق سال ۱۳۸۸ را پوشش نمیدهد، وگرنه به نظر میرسد، وخامت اوضاع همچنان روندی صعودی را طی میکند).
• استان خوزستان و نواحی مرزی تا شهرایلام به ترتیب بیشترین تجربه وقوع توفان گرد و غبار در سال ۱۳۸۷ داشته اند
• اوج فراوانی توفانها در انتهای فصل بهار و تابستان بوده است.
• به نظر میرسد مجموعه عوامل نظیر تغییر اقلیم و افزایش سرعت توفانها و به هم خوردن سطح خاکهای حساس به فرسایش در اثر توفانهای سالهای اخیر و تردد بیش از حد وسایل نقلیه اعم از نظامی و غیرنظامی در کشور عراق و به طور کلی دخالتهای غیر مسئولانه انسان در طبیعت سبب شدت گرفتن توفانهای گرد و غبار در منطقه شده است.
• در نتیجه لازم است اقدامات اساسی در قالب طرحهای مقابله با بیابانزایی، کنترل فرسایش بادی در کانونهای بحران به عمل آید.
- پیشنهادات:
- با توجه به اهمیت این پدیده و نقش آن در سلامتی و بهداشت مردم و همچنین خسارات اقتصادی و زیست محیطی که به بخش عظیمی از کشور وارد میکند، به منظور کنترل ، کاهش و حل این مشکل موارد زیر پیشنهاد میشود:
• بازدید از مناطق منشاء و مناطق تحت تاثیر و نمونه برداری از نهشتههای منابع تولید گرد و غبار و بررسی شرایط و اقداماتی که منجر به بروز شرایط فعلی شدهاند و همچنین بررسی طرحهای مورد نظر دولتهای محلی، بررسی راهحلهای ممکن و بالاخره کامل کردن این مطالعات و ارایه گزارش نهایی
• ایجاد هماهنگیهای لازم با وزارت خارجه برای برقراری ارتباطات علمی و دیپلماتیک لازم با کشورهای ذیربط منطقه
• تشکیل یک ستاد برای پیشنهاد و هماهنگی پزوژههای اجرایی لازم در کشورهای ذیربط
• اقدام برای ایجاد هماهنگیهای لازم با معاونتهای ذیربط وزات متبوع به منظور انجام اقدامات لازم برای اراضی کشاورزی و منابع طبیعی واقع در مناطق آسیب دیده
• اخذ اعتبارات لازم در سازمانهای بینالمللی از قبیل سازمان بهداشت جهانی، فائو، کنوانسیون بینالمللی مقابله با بیابانزایی و . . .
مؤخره:
اخیراً وزیر خارجه ایران در اجلاس سازمان ملل متحد به همین موضوع اشاره کرده و خواستار کمکهای مالی و فنی سازمانهای بینالمللی ذیربط برای مهار بحران ریزگردها در منطقه شده است.
امید که از این رخدادهای تلخ، تمامی مردم منطقه درس گرفته و دیگر به هیچ قیمتی آتش جنگ و تجاوز را بر شمیم صلح و دوستی ترجیح ندهند.
در همین باره:
– در باره این دو تصویر از قدیمیترین پل معلق ایران بر روی کارون!
– سابقه وقوع و منشاء توفانها در جنوب غرب ایران – ۲
– جنایت امروز صدام حسین در تهران!
– خدمتی که خس و خاشاک به استاد کردوانی کرد!
– سهم ایران در تشدید شتاب خطرناک بیابانزایی در عراق!
– هشدار! آب فرات دوباره نصف شد؛ ترکها مقصر هستند یا سوریها؟
– راهکارهایی برای برون رفت از کابوس غبارآلودگی آسمان آبی ایران
– حرفها را زدهایم؛ حالا هنگام عمل است!
– طغیان خس و خاشاک امروز، نتیجه بیتوجهی به هشدار تاریخی دیروز!
جمعه ۳م مهر ۱۳۸۸ در ۶:۰۱ ب.ظ
خیلی جالب بود
اتفاقا من همیشه می خواستم چنین تحلیلی را همین طور فهرست بندی شده از زبون شما بشنوم ,من با اجازه قسمت هایی از متن را سیو کردم.