در ستایش عامل زادآوری بلوطها در باغ گیاهشناسی ملی ایران!
همه میدانیم که سال جاری (سال آبی ۸۷-۱۳۸۶)، یکی از خشکترین سالهای کشور در طول ۵۰ سال اخیر بوده و در بسیاری مناطق – از جمله تهران – میزان بارندگی از میانگین درازمدت ۴۰ ساله به مراتب کمتر بوده است. از همین رو، اغلب طرحهای بذرپاشی و جنگلکاری امسال با مشکلات فراوان روبرو بودند، به ویژه اگر سرمای طاقتفرسای سال گذشته را نیز به یاد آوریم که آن نیز به تشدید خسارت وارد بر عرصههای طبیعی و دستکاشت را افزایش داد.
با این وجود، وقتی چندی پیش با همکارم عزیزم، محمّد سعید توکل – یکی از پیشکسوتان حوزهی طراحی منظر و باغهای اکولوژیک – سخن میگفتم، او به نکتهی ظریف و جالبی اشاره کرد: اینکه در سال جاری میزان زادآوری طبیعی بلوطها در سطح باغ ۱۵۰ هکتاری مؤسسه تحقیقات جنگلها و مراتع کشور، افزایش یافته و حتا برای نخستینبار نهالهای تازه از خاک درآمدهی بلوط در پارسلهایی مشاهده شده که تاکنون وجود نداشته است.
میدانید دلیل این زادآوری پرشمار چه بوده است؟!
جاندار کوچک و بسیار زیبایی به نام سنجاب که کودکان دیروز و امروز! او را سالهاست با نام «پسر شجاع» در پویانماییهای مشهورش دیده و میشناسند.
در حقیقت، این پستانداران کوچجثه و چالاک که شمارشان در باغ گیاهشناسی ملّی ایران قابل توجه است، با جمعآوری و دفن میوههای بلوط در جای جای باغ مؤسسه، کمک فراوانی به زادآوری طبیعی این درخت ارزشمند کشور انجام میدهند. وظیفهای که در عرصههای طبیعی نیز انجام داده و در حقیقت، یکی از دلایل کاهش زادآوری درختان بلوط در رویشگاه جنگلی زاگرس، همین شکار بیرویه و کاهش شمار جمعیت این گونه به دلیل نامطلوب شدن شرایط زیستگاهیاش بوده است.
البته خوشبختانه، اخیراً سازمان حفاظت محیط زیست کشور، طرحهایی برای احیاء زیستگاههای این جاندار زیبا و مفید (البته همه جانداران مفید هستند) تدارک دیده است. از جمله مدیرکل محیط زیست استان ایلام اخیراً خبر از رها سازی سنجاب در تنگ رنو داد.
یادمان باشد:
طبیعت، زیباتر و در عین حال حساستر از آن چیزی است که میپنداریم. پس بیاییم در حفظ آن و حرمت محیط و زیستمندانش بیش از پیش کوشا باشیم. حضور سنجابها، یعنی تداوم حیات در رویشگاههای جنگلی زاگرس. و تداوم حیات این رویشگاه کمنظیر کشور و جهان، یعنی: حفظ پایداری بومشناختی سرزمین مقدس مادریمان.
چهارشنبه ۹م مرداد ۱۳۸۷ در ۹:۱۵ ق.ظ
چه خبر خوبی…خوشحالم که اینو می شنوم…
یاد به خیر…پسر شجاع…:))
موفق باشید
چهارشنبه ۹م مرداد ۱۳۸۷ در ۱۲:۱۹ ب.ظ
سلام،
من یکی از طرفداران محیط زیست هستم و از اینکه دیدم سایت شما به بررسی مسائل محیط زیست ایران می پردازد بسیار خوشحال شدم.
همانطور که شما بهتر از من می دانید صرف ابراز علاقه به محیط زیست مشکلی حل نمی شود و باید عملا وارد شد. خوب سیستم دولتی هم که جواب نمی دهد. راستی آیا تا بحال به فکر ایجاد یک گروه حمایت از محیط زیست که روی وب باشد افتاده اید، شاید هم در حال حاضر وجود داشته باشد…
فکر می کنم ایجاد چنین گروهی که بعد از مدتی می تواند تعداد بسیار زیاد عضوی داشته باشد میتواند در خبرگراری و انجام اقدامات موثرتر مفید واقع شود.
ارادتمند
سلمان میرقاسمی
پاسخ:
با سپاس از شما. گمان کنم سایت موج سبز یا گرین بلاگ بتواند در این حوزه هم فعالیت کند.
یکشنبه ۱۳م مرداد ۱۳۸۷ در ۷:۴۶ ق.ظ
چه خبر جالبی! چرخهها و شگفتیهای اکوسیستمی بسیار پیچیدهتر و پر راز و رمزتر از آنچه که ما فکر میکنیم هستند. چهقدر در حفظ، نگاهداری و احترام به نظم حیرتانگیز و باشکوه اکوسیستمهایمان کوشیدهایم؟! چهقدر؟!
سه شنبه ۱۵م مرداد ۱۳۸۷ در ۳:۳۱ ب.ظ
با تشکر فراوان از سایت عالی شما فقط یک نکته را بگویم در واقع پسر شجاع که شما از آن یاد آوری میکنید یک سنچاب نبود. او یک سگ آبی بود. البته خیلی مهم نیست…
پاسخ:
ممنون از تذکرتان سامان خان. عجیبه! نمیدونم چرا برای من تداعی سنجاب قوی تره؟! پیری و هزار دردسر!
موفق باشید.
چهارشنبه ۱۶م مرداد ۱۳۸۷ در ۱۲:۴۲ ب.ظ
در ادامه توضیح دوست عزیز:
شخصیت کارتونی سنجاب مورد نظر احتمالاً «بَنِر» می باشد که حتی در کارتون مربوطه مستمراً در حال جابجایی بلوط ها بود.
باعث خوشحالیه که در عالم واقعیت هم داره همچنان به نقش مفیدش ادامه می ده.
شنبه ۲۳م شهریور ۱۳۸۷ در ۱۱:۰۷ ب.ظ
استاد درویش عزیز
با درود
نکته ای کوچک
چرا برای عکس سنجاب عکسی از سنجاب ایرانی نگذاشته اید
سنجاب بومی زاگرس مان
Persian squirrel
پاسخ:
با سپاس از دقت نظر شما. دلیلش این است که در آرشیوم نداشتم! از شما چه پنهان بسیار تلاش کردم تا از سنجابهای باغ گیاه شناسی ملی ایران عکسی بگیرم، اما آنها بسیار چابکتر از من بودند!!
دوشنبه ۱۵م مهر ۱۳۸۷ در ۹:۳۳ ق.ظ
استاد عزیز
ضمن تشکر از مطالب ارزنده در ارتباط با زاد آوری بلوط لطف کنید در ارتباط با سیکل حیاتی و نحوه زاد ولد سنجاب ایرانی اگر مطالبی دارید بفرستید ضمنا در ارتباط با گراز یا خوک وحشی و فواید آن در زاد آوری توضیح بفرمایید با تشکر یوسفی
یکشنبه ۱۷م آبان ۱۳۸۸ در ۴:۱۷ ق.ظ
دوست عزیز,درود!
مدتهاست وبلاگتان را می خوانم و تا به حال کامنت نگذاشته ام,گفتم سلامی عرض کنم و بگویم که پسر شجاع سمور بود و از سنجاب های محبوب دوره کودکی ما لابد می شود بنل(یا بنر؟) را نام برد. من شخصاَ عاشق این حیوان کوچک و تیزهوشم و متاسفانه پرونده ام با نگه داشتن دو سنجاب که یکی به دلیل کوچکی بیش از حد فوت کرد و دیگری از خانه فرار کرد(این سنجاب را توی قفس نگه نمی داشتیم و همیشه توی محیط خانه آزاد بود)سیاه است. در مدت دو سال که در خانه سنجاب نگه می داشتیم متوجه شدم خطای بزرگی کرده ایم و سنجاب به هیچ وجه حیوان خانگی نیست و نمی شود در خانه نگهداریش کرد. از همان موقع همیشه به کسانی که دوست دارند سنجاب نگهداری کنند توصیه کرده ام که از این کار خودداری کنند.اما ممنوعیت شکار سنجاب که گویا به صورت قانون هم درآمده و مجازات دارد, حدافل در تهران به ندرت رعایت می شود و به هر پت شاپی که سر بزنید می توانید این حیوان دوست داشتنی را به قیمت ارزان بخرید و خصوصاَ سنجاب هایی که به صورت عمده در جمعه بازار مولوی ارائه می شوند همگی وحشی هستند و از محیط جنگل شکار شده اند. از شما دوست نادیده و ناشناخته که اهتمامی به حفظ محیط زیست و جاندارانش دارید تقاضا می کنم با نوشتن مطلب در وبلاگ یا هر وسیله دیگری که امکانش هست, توجه افکار عمومی و آنهایی که ناخواسته با خرید سنجاب به ویرانگری و زیان کاری شکارچیان سنجای دامن می زنند, به خطر دور کردن سنجاب ها از محیط زیست طبیعی شان جلب کنید.